حسين مير حيدر
353
معارف گياهى ( فارسى )
كشت گونههاى زينتى در گلدان ، قسمتى از بوتهء گياه را جدا كرده و با ريشه از بوتهء اصلى جدا مىكنند و مستقلا مىكارند . تركيبات شيميايى در سعد گونهء C . rotundus يك اسانس مشخص شده كه مقدار آن در حدود 5 / 0 درصد آن است و شامل پينن ، مقدار كمى سينئول ، سسكىترپن ، و يك الكل جديد به نام ايزوسى پرول « 1 » مىباشد . به علاوه داراى چربى است كه شامل 7 / 2 درصد يك مادهء مومى خنثى ، گليسرول « 2 » ، لينولنيك اسيد « 3 » ، لينولئيك اسيد ، اولئيك اسيد ، ميريستيك اسيد ، و استئاريك اسيد مىباشد . يك آلكالوئيد ناپايدار نيز در سعد وجود دارد [ G . I . M . P ] . اسانس روغنى فرّار قسمت متورم زيرزمينى سعد گونهء ياد شده خاصيت آنتى بيوتيك دارد و از رشد مايكروكوكوس پيروژنس واريته اورئوس « 4 » جلوگيرى مىكند [ S . G . I . M . P ] . در گزارش ديگرى آمده است كه قسمت زيرزمينى متورم سعد گونه C . rotundus داراى اسانس روغنى فرّار ، نوعى پروتئيد « 5 » [ ايچى مورا ] ، نشاسته ، قند و مواد رزينى و يك آلكالوئيد استافيلوكوكوس اورئوس « 6 » جلوگيرى مىنمايد . در گونهء C . esculentus غدههاى متورم قسمت زيرزمينى گياه داراى در حدود 28 - 20 درصد روغن با طعم و بوى مطبوع است و به علت چربى زيادى كه در غدههاى آن وجود دارد ، آردى كه از آن تهيه مىشود مادهء غذايى بسيار پرانرژى مىباشد . خواص - كاربرد سعد كه از ريشهء گياهان ياد شده بخصوص نوع معطّر آن از ريشه گياه C . longus به دست مىآيد غدهاى است به شكل و اندازهء بادام يا زيتون و يا كمى بزرگتر ، پوست آن
--> ( 1 ) . Iso - cyperol ( 2 ) . Glycerol ( 3 ) . Linolenic acid ( 4 ) . Mycrococcus pyrogenes var aureus ( 5 ) . Resinous proteid ( 6 ) . Staphylococcus aureus